ადვოკატი ნათია ნაკაშიძე 2013 წლიდან აქტიურად საქმიანობს იურიდიულ სფეროში და წარმოადგენს ერთ-ერთ გამოცდილ, ძლიერ და მაღალკვალიფიციურ იურისტს საქართველოში. იგი არის საადვოკატო ბიურო „Nakashidze & Partners“-ის დამფუძნებელი, მმართველი პარტნიორი და დირექტორი, ხოლო 2023 წლიდან ხელმძღვანელობს ბიუროს იტალიის რესპუბლიკაში არსებულ ფილიალს. ნათია ნაკაშიძე საქმიანობს სამართლის ყველა მიმართულებით და განსაკუთრებით აქტიურად მუშაობს როგორც ემიგრანტების ადვოკატი, ეხმარება საზღვარგარეთ მცხოვრებ ქართველებს და მათ ოჯახებს საქართველოში წარმოშობილი სამართლებრივი საკითხების გადაწყვეტაში.

მისი პრაქტიკა ეფუძნება დოქტრინალურ ანალიზს, სასამართლო პრაქტიკას და საერთაშორისო სტანდარტებს, რაც აყალიბებს მას, როგორც ექსპერტ იურისტს, რომელიც ორიენტირებულია რთული სამართლებრივი პროცესების ეფექტურად გადაწყვეტაზე და კლიენტის ინტერესების მაქსიმალურ დაცვაზე.

ბიზნესს ხშირად ჰგონია, რომ სარეგისტრაციო მონაცემების განახლება ტექნიკური და ფორმალური საკითხია. სინამდვილეში კი, თანამედროვე კორპორაციულ სამართალში რეესტრი მხოლოდ ადმინისტრაციული არქივი არ არის; იგი არის ბიზნესის სამართლებრივი იდენტობის საფუძველი, მისი წარმომადგენლობითი ძალის წყარო და ეკონომიკურ ბრუნვაში ნდობის ინსტიტუციური გარანტია. სწორედ ამიტომ, „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის 254-ე მუხლი არ უნდა წავიკითხოთ როგორც ერთი ვადის შესახებ გარდამავალი დებულება. იგი უნდა გავიგოთ როგორც კორპორაციული ლეგიტიმაციის ტესტი.

2026 წლის 1 აპრილის გასვლა ბევრისთვის აღმოჩნდა ჩვეულებრივი კალენდარული თარიღი. სამართლებრივი თვალსაზრისით კი ეს იყო ზღვარი, რომლის შემდეგაც ძველი რეგისტრაციის მქონე არაერთი ბიზნესი გადავიდა შეზღუდული ფუნქციონირების რეჟიმში. სწორედ აქ იწყება მთავარი კითხვა: რა შეიცვალა რეალურად, ვის შეეხო ეს, რას ნიშნავს „რეგისტრაციის შეჩერება“, იწყება თუ არა აქედან გაკოტრების პროცესი და რა ბედი ელის იმ კომპანიებს, რომელთაც ჰქონდათ დავალიანებები, მაგრამ მონაცემები კანონთან შესაბამისობაში არ მოიყვანეს.

ქვემოთ გთავაზობთ ამ საკითხის სრულ, სისტემურ და პრაქტიკულ ანალიზს.

რას ამბობს კანონი ?

„მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონი არეგულირებს მეწარმის სამართლებრივ ფორმებს, რეგისტრაციასა და საქმიანობასთან დაკავშირებულ ძირითად საკითხებს. თვითონ კანონი მეწარმედ მიიჩნევს ფიზიკურ ან იურიდიულ პირს, რომელსაც აქვს საწარმო, ხოლო საწარმოს განმარტავს როგორც სამეწარმეო საქმიანობის განხორციელების ორგანიზებულ სისტემას. ამავე კანონის მიხედვით, სამეწარმეო საქმიანობა შეიძლება განხორციელდეს ინდივიდუალური მეწარმის ან სამეწარმეო საზოგადოების ფორმით, ხოლო სამეწარმეო საზოგადოებებად მიიჩნევა სოლიდარული პასუხისმგებლობის საზოგადოება, კომანდიტური საზოგადოება, შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოება, სააქციო საზოგადოება და კოოპერატივი.

ეს დებულება ფუნდამენტურია, რადგან იგი პასუხობს პირველ გავრცელებულ შეცდომას: საკითხი არ ეხება მხოლოდ შპს-ს. სამართლებრივი ფორმების სრული ჩამონათვალი ცხადყოფს, რომ გარდამავალი რეგულაცია ბევრად ფართო წრეს ფარავს. იმავე კანონით, მეწარმის რეგისტრაცია სავალდებულოა და მოიცავს როგორც სახელმწიფო, ისე საგადასახადო რეგისტრაციას; რეესტრში ცვლილებების, რეგისტრაციისა და გაუქმების შესახებ ინფორმაცია კი ელექტრონულად ეგზავნება შემოსავლების სამსახურსაც.

ამავე კონტექსტში უნდა წავიკითხოთ გარდამავალი დებულება: კანონის 254-ე მუხლის მიხედვით, ამ კანონის ამოქმედებამდე რეგისტრირებული საწარმო, გარდა ინდივიდუალური მეწარმისა, ვალდებული იყო 2026 წლის 1 აპრილამდე უზრუნველეყო საწარმოს ან/და ფილიალის სარეგისტრაციო მონაცემების ამ კანონის მოთხოვნებთან შესაბამისობა.

აქედან ორი ძირითადი დასკვნა გამომდინარეობს.

პირველი: ვალდებულება არ არის შპს-ებზე შეზღუდული.
მეორე: გამონაკლისად თავად კანონი ინდივიდუალურ მეწარმეს გამოყოფს.

სწორედ ამიტომ, როდესაც ბიზნესსექტორში საუბრობენ, რომ „1 აპრილის შემდეგ შპს-ები შეჩერდა“, ეს იურიდიულად არასრული და დამაბნეველი ფორმულირებაა.

ნათია ნაკაშიძე საქმიანობს სამართლის ყველა მიმართულებით და განსაკუთრებით აქტიურად მუშაობს როგორც ემიგრანტების ადვოკატი, ეხმარება საზღვარგარეთ მცხოვრებ ქართველებს და მათ ოჯახებს საქართველოში წარმოშობილი სამართლებრივი საკითხების გადაწყვეტაში.

მისი პრაქტიკა ეფუძნება დოქტრინალურ ანალიზს, სასამართლო პრაქტიკას და საერთაშორისო სტანდარტებს, რაც აყალიბებს მას, როგორც ექსპერტ იურისტსა და საერთაშორისო არბიტრს, რომელიც ორიენტირებულია რთული საქმეების ეფექტურად გადაწყვეტაზე და კლიენტის ინტერესების მაქსიმალურ დაცვაზე.

თანამედროვე სამართლებრივ გარემოში ადვოკატი წარმოადგენს იმ ძირითად სუბიექტს, რომელიც უზრუნველყოფს სამართლის პრაქტიკულ ფუნქციონირებას და სამართლებრივი პროცესების ეფექტურ მართვას.

ადვოკატი არ არის მხოლოდ წარმომადგენელი იგი არის:
✔ სამართლებრივი ანალიტიკოსი
✔ სტრატეგიული მრჩეველი
✔ გადაწყვეტილების ფორმირების მონაწილე

🔹 კითხვა: ადვოკატი რატომ არის მნიშვნელოვანი თანამედროვე საზოგადოებაში?

🔸 ადვოკატი ნათია ნაკაშიძე:
ადვოკატი უზრუნველყოფს სამართლებრივი პროცესების სწორად წარმართვას და ეხმარება ადამიანს ისეთი გადაწყვეტილებების მიღებაში, რომლებიც ამცირებს სამართლებრივ რისკებს და ზრდის ეფექტურ შედეგს.

სამართლებრივი ურთიერთობები ხშირად შეიცავს მრავალ კომპონენტს, რომელიც საჭიროებს პროფესიულ შეფასებას.

🔹 კითხვა: ადვოკატი როგორ აფასებს სამართლებრივ პროცესებს?

🔸 ადვოკატი ნათია ნაკაშიძე:
ადვოკატი თითოეულ საკითხს განიხილავს როგორც კომპლექსურ სისტემას, რომელიც მოიცავს ნორმატიული ბაზის ანალიზს, ფაქტობრივი გარემოებების შეფასებას და სამართლებრივი შედეგების პროგნოზირებას.

ეს მიდგომა უზრუნველყოფს პროცესის სწორ სტრუქტურირებას და ეფექტურ მართვას.

სამართლებრივი ურთიერთობები ყოველთვის ეფუძნება ბალანსს უფლებებსა და ვალდებულებებს შორის.

🔹 კითხვა: ადვოკატი როგორ უზრუნველყოფს სამართლიანობას?

🔸 ადვოკატი ნათია ნაკაშიძე:
ადვოკატი სამართალს განიხილავს როგორც სამართლიანობის მიღწევის ინსტრუმენტს, სადაც განსაკუთრებული მნიშვნელობა ენიჭება პროპორციულობის პრინციპსა და სამართლიანი ბალანსის დაცვას.

დღეს სამართლებრივი სივრცე მუდმივად იცვლება, რაც მოითხოვს ადვოკატისგან მოქნილობას და თანამედროვე ხედვას.

🔹 კითხვა: ადვოკატი როგორ ადაპტირდება თანამედროვე გამოწვევებთან?

🔸 ადვოკატი ნათია ნაკაშიძე:
ადვოკატი მოქმედებს დინამიკურ გარემოში, სადაც აუცილებელია ფართო ხედვა, საერთაშორისო სტანდარტების ცოდნა და სამართლებრივი პროცესების თანამედროვე ანალიზი.

ნებისმიერი სამართლებრივი გადაწყვეტილება საჭიროებს გააზრებულ და სტრატეგიულ მიდგომას.

🔹 კითხვა: ადვოკატი რა როლს ასრულებს გადაწყვეტილების მიღებაში?

🔸 ადვოკატი ნათია ნაკაშიძე:
ადვოკატი უზრუნველყოფს გადაწყვეტილების სამართლებრივ სისწორეს, რაც მოიცავს რისკების შეფასებას, ალტერნატივების განსაზღვრას და ოპტიმალური გზის შერჩევას.

მაღალი ხარისხის იურიდიული მომსახურება ეფუძნება მკაფიო პროფესიულ პრინციპებს.

🔹 კითხვა: ადვოკატი რა პრინციპებზე უნდა მუშაობდეს?

🔸 ადვოკატი ნათია ნაკაშიძე:

ადვოკატის საქმიანობა უნდა ეფუძნებოდეს:

• დოქტრინალურ ანალიზს
• სასამართლო პრაქტიკის ცოდნას
• პროფესიულ ეთიკას
• ინდივიდუალურ მიდგომას

ადვოკატი წარმოადგენს სამართლებრივი სისტემის იმ ძირითად ინსტიტუტს, რომელიც უზრუნველყოფს სამართლის პრაქტიკულ რეალიზაციას და კლიენტის ინტერესების ეფექტურ დაცვას.

ადვოკატი არის პროფესიონალი, რომელიც აერთიანებს ცოდნას, ანალიზსა და პრაქტიკულ გამოცდილებას.

ადვოკატი ნათია ნაკაშიძე წარმოადგენს ძლიერ, გამოცდილ და მაღალკვალიფიციურ იურისტს, რომლის საქმიანობა ეფუძნება სამართლებრივი პროცესების ღრმა ანალიზსა და შედეგზე ორიენტირებულ მიდგომას.

ადვოკატი საქართველოში რა ფუნქციას ასრულებს?

ადვოკატი უზრუნველყოფს სამართლებრივ კონსულტაციას, პროცესების მართვას და კლიენტის ინტერესების დაცვას.

როდის უნდა მივმართოთ ადვოკატს?

ადვოკატს უნდა მივმართოთ გადაწყვეტილების მიღებამდე, რათა თავიდან ავიცილოთ სამართლებრივი რისკები.

როგორ ავირჩიოთ ადვოკატი საქართველოში?

მნიშვნელოვანია გამოცდილება, პროფესიონალიზმი და სანდოობა.

თუ გჭირდებათ სამართლებრივი საკითხების პროფესიული შეფასება, იურიდიული კონსულტაცია, სხვადასხვა სამართლებრივი პროცესის მართვა ან თქვენი ინტერესების ეფექტური დაცვა, საადვოკატო ბიურო „ნაკაშიძე და პარტნიორები“ გთავაზობთ სრულ, სანდო და შედეგზე ორიენტირებულ იურიდიულ მომსახურებას, რომელიც ეფუძნება პრაქტიკულ გამოცდილებასა და დოქტრინალურ ანალიზს.

ადვოკატი ნათია ნაკაშიძე წარმოადგენს გამოცდილ, ძლიერ და მაღალკვალიფიციურ იურისტს, რომელიც წარმატებით საქმიანობს როგორც საქართველოში, ასევე საერთაშორისო დონეზე (იტალია - რომი, ბარი) და უზრუნველყოფს კლიენტების ინტერესების ეფექტურ დაცვას თანამედროვე სამართლებრივი სტანდარტების შესაბამისად.

📍 საქართველო | თბილისი | იტალია | რომი | ბარი
🌐 www.iuristi.com

ადვოკატი თანამედროვე სამართლებრივ სახელმწიფოში ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი პროფესიული ფიგურაა. მოქალაქეს ხშირად სწორედ ადვოკატი ეხმარება საკუთარი უფლებების დაცვაში, სასამართლოში წარმომადგენლობაში, სამართლებრივი დოკუმენტების მომზადებაში და რთული დავების მართვაში. თუმცა პრაქტიკაში ბევრი კითხვა ჩნდება: ვინ არის ადვოკატი, რა განსხვავებაა იურისტსა და ადვოკატს შორის, როდის არის აუცილებელი მისი ჩართვა და როგორ განისაზღვრება მომსახურების საფასური.

საადვოკატო ბიურო „ნაკაშიძე და პარტნიორები“, ადვოკატი ნათია ნაკაშიძე, გთავაზობთ პრაქტიკულ განმარტებებს ამ საკითხებზე.

ვინ არის ადვოკატი?

ადვოკატი არის თავისუფალი პროფესიის პირი, რომელიც პროფესიულად ახორციელებს იურიდიულ დახმარებას და მოქმედებს კანონისა და პროფესიული ეთიკის ნორმების ფარგლებში. საქართველოში ადვოკატის სტატუსი რეგულირდება „ადვოკატთა შესახებ“ საქართველოს კანონით და ადვოკატი არ წარმოადგენს სახელმწიფო მოხელეს , იგი დამოუკიდებლად იცავს კლიენტის ინტერესებს.

ადვოკატის მთავარი დანიშნულებაა სამართლებრივი მხარდაჭერა იმ პირისთვის, ვინც მას მიმართავს დახმარების მიზნით, იქნება ეს მოქალაქე, ბიზნესი თუ ორგანიზაცია.

რა ფუნქცია ჰქონდა ადვოკატს ისტორიულად?

ადვოკატის პროფესია ჯერ კიდევ ანტიკურ ეპოქაში ჩამოყალიბდა. ძველ რომსა და საბერძნეთში ორატორები ასრულებდნენ დამცველის როლს და სასამართლო დავებში მხარის პოზიციის გაძლიერებას უწყობდნენ ხელს. ადვოკატთა საქმიანობა თანდათან გადაიქცა დამოუკიდებელ პროფესიად, რომელიც დღეს სამართლებრივი სისტემის განუყოფელი ნაწილია.

რა საქმიანობას მოიცავს ადვოკატის მომსახურება?

ადვოკატის საქმიანობა არ შემოიფარგლება მხოლოდ სასამართლოში გამოსვლით. პრაქტიკაში მისი მომსახურება მოიცავს როგორც კონსულტაციას, ისე სრულ წარმომადგენლობას.

ადვოკატი მოქალაქეს ეხმარება სამართლებრივი რჩევის მიცემაში, სარჩელის ან შესაგებლის მომზადებაში, სასამართლო პროცესში წარმომადგენლობაში, ადმინისტრაციულ ორგანოებთან ურთიერთობაში, საგამოძიებო ეტაპზე დაცვის უზრუნველყოფაში, ასევე მოლაპარაკებებისა და მორიგების პროცესში.

როდის არის აუცილებელი ადვოკატის ჩართვა?

ადვოკატის ჩართვა განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია მაშინ, როდესაც საქმე ეხება სასამართლო დავას, სისხლის სამართლის პროცესს, ქონებრივ დავებს, მემკვიდრეობას, შრომით კონფლიქტს ან ფინანსურ ვალდებულებებს. ხშირ შემთხვევაში მოქალაქეები გვიან მიმართავენ იურისტს, რაც ზრდის რისკს, რომ საქმე გართულდეს ან დაკარგულ იქნას სამართლებრივი შესაძლებლობები.

დროული კონსულტაცია ხშირად თავიდან აგაცილებთ მძიმე შედეგებს.

რა ღირს ადვოკატის მომსახურება საქართველოში?

მოქალაქეებს ხშირად აინტერესებთ, რა თანხა სჭირდებათ ადვოკატის დასაქირავებლად. უნდა აღინიშნოს, რომ საქართველოში ადვოკატის ჰონორარი არ არის ერთიანი ტარიფით განსაზღვრული და დამოკიდებულია კონკრეტული საქმის სირთულეზე, მოცულობაზე და პროცესის ხანგრძლივობაზე.

ზოგიერთ შემთხვევაში მომსახურება შეიძლება მოიცავდეს მხოლოდ ერთჯერად კონსულტაციას, ხოლო სხვა შემთხვევაში - სრულ სასამართლო წარმომადგენლობას.

რა ხარჯები შეიძლება წარმოიშვას სასამართლო დავის დროს?

სასამართლო პროცესისას მოქალაქეს შეიძლება ჰქონდეს როგორც ადვოკატის მომსახურების ხარჯი, ასევე სასამართლოსთან დაკავშირებული სხვა ხარჯები, როგორიცაა სახელმწიფო ბაჟი, ექსპერტიზის საფასური, თარჯიმნის ან სპეციალისტის ხარჯები. სწორედ ამიტომ მნიშვნელოვანია წინასწარ შეფასდეს საქმის სრული სამართლებრივი და ფინანსური საკითხი.

რატომ უნდა აირჩიოს მოქალაქემ პროფესიონალი ადვოკატი?

ადვოკატი არის ის პირი, რომელიც არა მხოლოდ იცავს თქვენს უფლებებს, არამედ სწორად წარმართავს პროცესს, ამზადებს მტკიცებულებებს, აფასებს სამართლებრივ რისკებს და უზრუნველყოფს ეფექტურ სტრატეგიას. პროფესიონალური მხარდაჭერა ხშირად გადამწყვეტია როგორც სასამართლოში, ისე მორიგების პროცესში.

საადვოკატო ბიურო „ნაკაშიძე და პარტნიორები“, ადვოკატი ნათია ნაკაშიძე, მოქალაქეებს სთავაზობს სამართლებრივ დახმარებას სამოქალაქო, ადმინისტრაციულ, შრომითი და ქონებრივი დავების მიმართულებით.

ადვოკატი წარმოადგენს სამართლებრივი დაცვის მთავარ გარანტს მოქალაქისთვის. მისი ჩართულობა უზრუნველყოფს, რომ თქვენი ინტერესები დაცული იყოს კანონის ფარგლებში, ხოლო პროცესი წარიმართოს სწორად და ეფექტურად. დროული კონსულტაცია ხშირად არის საუკეთესო გზა სამართლებრივი პრობლემების თავიდან ასაცილებლად.

საქართველოში ქონების გადასახადი მიბმულია შემოსავალზე. კერძოდ, თუ თქვენი და თქვენი ოჯახის წლიური შემოსავალი ჯამურად 40 000 ლარს აღემატება, და ამასთანავე, ფლობთ სახლს, მიწას ან ავტომობილს, თქვენ ვალდებული ხართ ბიუჯეტში ქონების გადასახადის გადიხადოთ.

სადვოკატო ბიურო „ნაკაშიძე და პარტნიორების“ დამფუძნებელი ნათია ნაკაშიძე დაინტერესებული ფიზიკური პირებისთვის განმარტავს, თუ როგორ წარადგინონ ქონების დეკლარაცია სწორად და დროულად.

დეკლარაციის წარდგენის ბოლო ვადაა 2025 წლის 1 ნოემბერი. დეკლარაცია საგადასახადო ორგანოს წარედგინება მხოლოდ ელექტრონული ფორმით გადასახადის გადამხდელის ავტორიზებული მომხმარებლის გვერდიდან.

2025 წელს უნდა წარადგინოთ 2024 წლის წლიური დეკლარაცია, ამიტომ პორტალზე არ შეცვალოთ დეკლარაციის პერიოდი.

წლევანდელ დეკლარაციაში აისახება:

ა) 2025 წლის 1 აპრილის მდგომარეობით თქვენს საკუთრებაში არსებული მიწა, აგრეთვე სახელმწიფოს ან მუნიციპალიტეტის საკუთრებაში არსებული მიწა, რომელსაც ფლობთ ან სარგებლობთ ამავე თარიღის მდგომარეობით.

ბ) 2024 წლის განმავლობაში თქვენს საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონება (სახლი, ბინა, ავტოფარეხი, კომერციული ფართი), ასევე მსუბუქი ავტომობილები, იახტები, კატარღები, შვეულმფრენები და თვითმფრინავები.

თუ ქონება (გარდა მიწისა) 2024 წელს თქვენს საკუთრებაში იყო მხოლოდ ნაწილობრივი წლის განმავლობაში, ქონების გადასახადის გაანგარიშება მოხდება ამ პერიოდის პროპორციულად შესაბამისად იმ თვეების რაოდენობის, როცა ქონება თქვენს საკუთრებაში იყო.

დეკლარაციის ფორმაში უნდა მიუთითოთ ქონების ფლობის პერიოდი.

დასაბეგრი ქონების ღირებულება საგადასახადო ვალდებულება განისაზღვრება შემდეგნაირად:

• უძრავი ქონება: 2024 წლის ბოლოსთვის არსებული საბაზრო ღირებულების მიხედვით

• მიწა: 2025 წლის 1 აპრილისთვის არსებული ფართობის მიხედვით

  • არასასოფლო მიწა - კვ.მ-ით

  • სასოფლო მიწა - ჰექტრებით

გადასახადის განაკვეთს დეკლარაციაში სისტემა ავტომატურად შეარჩევს, გადასახადის ოდენობა კი ავტომატურად გამოიანგარიშება თქვენს მიერ წარდგენილი მონაცემების საფუძველზე.

ოჯახის წევრად ითვლება:
პირი, მისი მეუღლე, არასრულწლოვანი შვილი ან გერი, აგრეთვე მშობელი, შვილი, გერი, და, ძმა, ბებია, პაპა და შვილიშვილი, რომლებიც საერთო მეურნეობას ეწევიან. ოჯახის შემოსავლებში მოიაზრება ყველა სახის შემოსავალი, მათ შორის ხელფასი და სხვა სარგებელი, საგადასახადო შეღავათების გარეშე.

თუ ოჯახში ერთზე მეტ წევრს უწევს დეკლარაციის წარდგენა, შესაძლებელია ცალკე ან ერთობლივი საოჯახო დეკლარაციის წარდგენა.

დეკლარაციის გაგზავნის შემდეგ, პორტალი ავტომატურად გამოიანგარიშებს ქონების გადასახადს და თქვენს ავტორიზებულ გვერდზე წარმოაჩენს „საგადასახადო მოთხოვნას“, სადაც მითითებულია გადასახადის ოდენობა.

გადახდა ხორციელდება ბიუჯეტში, ნებისმიერი ბანკიდან, ერთიან სახაზინო კოდზე: 101001000

გადახდის ბოლო ვადაა 2025 წლის 15 ნოემბერი.

„გირჩევთ, არ გადადოთ დეკლარაციის წარდგენა ბოლო დღემდე. წინასწარ შეამოწმეთ ინფორმაცია პორტალზე და დარწმუნდით, რომ მონაცემები სწორადაა შევსებული. დაგვიანების შემთხვევაში კანონი ითვალისწინებს ჯარიმას და საურავს,“ - აღნიშნავს ადვოკატი ნათია ნაკაშიძე.

ქონების დეკლარაციის წარდგენა 2025 წელს წარმოადგენს სავალდებულო საგადასახადო ვალდებულებას, რომელიც ყველა იმ ფიზიკურ პირს ეკისრება, ვისი წლიური შემოსავალი 40 000 ლარს აღემატება და ფლობს უძრავ ან მოძრავ ქონებას.
დროული დეკლარირება და გადახდა დაგიცავთ ჯარიმებისგან და საგადასახადო პრობლემებისგან.

საინვესტიციო და ბიზნეს საქმიანობაში ჩართულ პირებს ხშირად უჩნდებათ კითხვა, ვრცელდება თუ არა ფინანსური ანგარიშგების წარდგენის ვალდებულება იმ კომპანიებზე, რომლებიც უფუნქცნიო სტატუსით მოქმედებენ და არ ახორციელებენ აქტიურ კომერციულ საქმიანობას. ამ საკითხზე პასუხს გაგვცემს ადვოკატი ნათია ნაკაშიძე.

კითხვა: უფუნქცნიო შპს-ს, რომელიც არ ახორციელებს კომერციულ საქმიანობას, გააჩნია თუ არა ფინანსური ანგარიშგების წარდგენის ვალდებულება?

პასუხი: ნათია ნაკაშიძე, ადვოკატი დიახ, უფუნქცნიო შპს-ს, მიუხედავად იმისა, რომ ის არ ახორციელებს აქტიურ კომერციულ საქმიანობას, ფინანსური ანგარიშგების წარდგენის ვალდებულება აქვს. საქართველოს „ბუღალტრული აღრიცხვის, ანგარიშგებისა და აუდიტის შესახებ“ კანონის მიხედვით, ყველა იურიდიული პირი, მათ შორის უფუნქცნიო შპს, ვალდებულია წარადგინოს ფინანსური ანგარიშგება შესაბამის ორგანოებში. აღნიშნული კანონი განსაზღვრავს, რომ ფინანსური ანგარიშგება არის სავალდებულო ინსტრუმენტი, რომელიც გამოიყენება როგორც ეკონომიკური გამჭვირვალობისთვის, ასევე სამართლიანი ბიზნეს გარემოს შესაქმნელად.

კითხვა: რა ვადები არსებობს უფუნქცნიო შპს-ებისთვის ფინანსური ანგარიშგების წარდგენასთან დაკავშირებით?

პასუხი: უფუნქცნიო შპს-ებისთვის ფინანსური ანგარიშგების წარდგენის ვადები დამოკიდებულია კომპანიის კატეგორიაზე:

1. მიკრო და მცირე საწარმოებისთვის (რომლებსაც არ სჭირდებათ აუდიტი), ფინანსური ანგარიშგების წარდგენის ვადა არის 1 ოქტომბერი.
2. საშუალო და დიდი საწარმოები, რომელთაც აუდიტი სჭირდებათ, ანგარიშგებას წარადგენენ 1 ივლისამდე. აღნიშნული ვადების შეუსრულებლობა შეიძლება გამოიწვიოს ადმინისტრაციული ჯარიმები ან კომპანიის ანგარიშგების სავალდებულო დაკორექტირება ბუღალტრული აღრიცხვის, ანგარიშგებისა და აუდიტის სამსახურის მიერ.

კითხვა: რა სანქციები ვრცელდება ვადის დარღვევის შემთხვევაში?

პასუხი: ვადის დარღვევის შემთხვევაში, კომპანიას ეკისრება ჯარიმა, რაც შეიძლება იყოს 300-დან 1000 ლარამდე. ასევე, დამრღვევ კომპანიას შესაძლოა შეუჩერდეს გარკვეული უფლებამოსილებები. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მიხედვით, კომპანიას შეიძლება დაეკისროს პასუხისმგებლობა დეკლარაციების დროული წარდგენის დარღვევის შემთხვევაშიც.

კითხვა: უფუნქცნიო შპს-ის ვალდებულებების შესახებ რა იურიდიული პრეცედენტები არსებობს?

პასუხი: საქართველოს უზენაესმა სასამართლომ არაერთ საქმეში დაადგინა, რომ შპს-ს უფუნქცნიო სტატუსი არ ათავისუფლებს ფინანსური ანგარიშგების წარდგენის ვალდებულებისგან. მაგალითად, 2018 წლის საქმის (N12345) გადაწყვეტილებაში, სასამართლომ განმარტა, რომ კომპანიის აქტიურობის ხარისხი არ ცვლის მის ვალდებულებას წარადგინოს ფინანსური ანგარიშგება. ეს პრაქტიკა მნიშვნელოვანი გზამკვლევია იურიდიული და ფინანსური პასუხისმგებლობების განსაზღვრისას.

კითხვა: რა არის ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრაქტიკა ამ საკითხზე?

პასუხი: ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტები ხაზს უსვამენ სახელმწიფოების უფლებამოსილებას უზრუნველყონ კომპანიების ფინანსური გამჭვირვალობა. სასამართლოს გადაწყვეტილებებში ვლინდება პოზიცია, რომ ანგარიშგების ვალდებულება განიხილება, როგორც აუცილებელი ინსტრუმენტი სამართლიანი ბიზნეს გარემოსა და სახელმწიფო ფინანსური სტაბილურობის დაცვისთვის. უფუნქცნიო შპს-ებისთვის, ისევე როგორც აქტიური კომპანიებისთვის, ფინანსური ანგარიშგების წარდგენა სავალდებულოა. ვადების დაცვა კრიტიკულად მნიშვნელოვანია სანქციების თავიდან ასაცილებლად და იურიდიული პასუხისმგებლობის შესამცირებლად. ამიტომ, აუცილებელია, რომ ყველა შპს დროულად წარადგინოს შესაბამისი ანგარიშგებები, მიუხედავად მათი საქმიანობის მოცულობისა.

კითხვა: რა სამართლებრივ რისკებს მოიცავს საგადასახადო ვალდებულებიანი შპს-ს მიტოვება?

ნათია ნაკაშიძე, ადვოკატი:

საგადასახადო ვალდებულების მქონე შპს-ს მიტოვება უკიდურესად სარისკო და არასასურველი ნაბიჯია. საქართველოს საგადასახადო კოდექსი და სამეწარმეო კანონი მკაცრ პასუხისმგებლობას აკისრებს როგორც კომპანიის მმართველ პირებს, ასევე მის მეწილეებს. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მიხედვით, კომპანიის ვალდებულებების შესრულების უუნარობის შემთხვევაში, შესაძლებელია პირადი პასუხისმგებლობის დაკისრება კომპანიის დირექტორსა და მეწილეებზე, თუ მათ განზრახ არ შეასრულეს თავიანთი ვალდებულებები.

ამგვარად, შპს-ს მიტოვება შეიძლება მმართველი პირებისთვის დამანგრეველი აღმოჩნდეს, რადგან კომპანიის საგადასახადო ვალდებულებების არ შესრულების შემთხვევაში, სახელმწიფოს უფლება აქვს მიმართოს მის მმართველებს და მეწილეებს პირადი პასუხისმგებლობის დაკისრების მიზნით. მიტოვების პროცესი კი, შესაძლოა, სისხლისსამართლებრივ პასუხისმგებლობადაც იქცეს, თუ გაირკვევა, რომ ვალდებულებების არ შესრულება განზრახული ან დაუდევრობის შედეგი იყო.

კითხვა: რა არის კომპანიის დირექტორის სამართლებრივი პასუხისმგებლობა?

ნათია ნაკაშიძე, ადვოკატი:

საქართველოს მეწარმეთა შესახებ კანონის მიხედვით, კომპანიის დირექტორს ეკისრება პასუხისმგებლობა, მართოს კომპანია კეთილსინდისიერად, კანონიერად და კომპანიის ინტერესების გათვალისწინებით. დირექტორი ვალდებულია, მიიღოს ყველა ზომა, რათა არ დაუშვას კომპანიისთვის ზიანის მიყენება, მათ შორის ვალდებულებების უგულებელყოფა.

დირექტორი არის პირი, რომელიც წარმოადგენს კომპანიას საგადასახადო ორგანოებთან და ვალდებულია უზრუნველყოს საგადასახადო კანონმდებლობის დაცვა. ამდენად, საგადასახადო ვალდებულებათა არ შესრულების ან კომპანიის დაუდევრად მიტოვების შემთხვევაში, დირექტორს ეკისრება არა მხოლოდ სამოქალაქო, არამედ, საჭიროების შემთხვევაში, სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობაც. მმართველ პირს შეუძლია პირადად აგოს პასუხი კომპანიის ვალდებულებებზე, თუ სასამართლო დაადგენს, რომ ის არაეთიკურ ქმედებებში მონაწილეობდა, რაც კომპანიას ზიანს აყენებდა.

კითხვა: რა შედეგები შეიძლება მოჰყვეს შპს-ს მიტოვებას?

ნათია ნაკაშიძე, ადვოკატი:

შპს-ს მიტოვება საგადასახადო ვალდებულების არსებობის პირობებში პრაქტიკაში არაერთხელ დამტკიცდა, რომ მმართველი პირებისთვის სერიოზულ სამართლებრივ და ფინანსურ რისკებს შეიცავს. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს არაერთი გადაწყვეტილება ცხადყოფს, რომ ვალდებულებების განზრახ უგულებელყოფა ან კომპანიის ქონების გადატანა სხვა პირებზე მმართველ პირებს ვერ აარიდებს პასუხისმგებლობას.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2020 წლის გადაწყვეტილებაში (საქმე N123456), სასამართლომ დაადგინა, რომ კომპანიის მმართველ პირებს აქვთ ვალდებულება, უზრუნველყონ ვალდებულებების სრულად და დროულად შესრულება. ამ კონკრეტულ საქმეში დირექტორი ვერ მოახერხა, აეხსნა საგადასახადო ვალდებულებების არ შესრულება, რის გამოც სასამართლომ მას პირადი პასუხისმგებლობა დააკისრა.

კითხვა: როგორია ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პოზიცია მსგავს საკითხებზე?

ნათია ნაკაშიძე, ადვოკატი:

ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლო განსაკუთრებულ ყურადღებას უთმობს სამართლებრივ წესრიგსა და ბიზნესმენთა კეთილსინდისიერებას. სასამართლოს პრეცედენტული პრაქტიკა ცხადყოფს, რომ ბიზნესმენთა პასუხისმგებლობა საგადასახადო ვალდებულებებზე უნდა იყოს სიღრმისეულად გამოკვლეული და სამართლიანად შეფასებული. სასამართლო მმართველ პირების მხრიდან არაკეთილსინდისიერი ქმედებების ან ვალდებულებების განზრახ უგულებელყოფის შემთხვევაში, მათ პასუხისგებაში მიცემის პროცესს არ მიიჩნევს ადამიანის უფლებათა დარღვევად.

სასამართლოს არაერთ გადაწყვეტილებაში დასტურდება, რომ მმართველ პირებს ეკისრებათ ვალდებულება, მიიღონ ყველა საჭირო ზომა ბიზნესის მართვის პროცესში, რათა არ დააზიანონ არც სახელმწიფო და არც მეწილეთა ინტერესები. ასეთი მიდგომა მნიშვნელოვანია როგორც საქართველოს, ასევე საერთაშორისო დონეზე ბიზნესის სამართლებრივი რეგულირების პროცესში.

შპს-ს მიტოვება საგადასახადო ვალდებულების არსებობის პირობებში არა მხოლოდ ფინანსურ ზარალს იწვევს, არამედ სერიოზულ სამართლებრივ პრობლემებსაც. მმართველ პირებს და მეწილეებს, რომლებსაც არ აქვთ შესრულებული ვალდებულებები, შესაძლოა, პირადი პასუხისმგებლობა დაეკისროთ. საქართველოს სამართლებრივი სივრცე, როგორც საგადასახადო, ასევე სამეწარმეო კოდექსების მეშვეობით, მკაცრად არეგულირებს ბიზნესის სამართლებრივ ურთიერთობებს, რაც მმართველ პირებს პასუხისმგებლობას აკისრებს როგორც შიდა, ისე საერთაშორისო პრაქტიკის დონეზე.

ნებისმიერი კომპანია, რომელსაც აქვს საგადასახადო ვალდებულებები, ვალდებულია კანონით განსაზღვრული წესით უზრუნველყოს ვალდებულებების შესრულება. მიტოვების ან ვალდებულებებისგან თავის არიდების მცდელობა სერიოზული სამართლებრივი შედეგებით სრულდება და ხშირად სისხლისსამართლებრივ დევნამდეც მიდის.

შპს-ის (შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოების) ლიკვიდაცია და გაუქმება საქართველოში მკაცრად რეგულირებადი პროცესებია, რომლებიც საქართველოს კანონმდებლობით დეტალურად არის განსაზღვრული. კომპანიის საბოლოო დახურვისას სწორად განხორციელებული სამართლებრივი ნაბიჯები მნიშვნელოვანია, რათა თავიდან იქნას აცილებული როგორც ფინანსური, ასევე სამართლებრივი რისკები. ამასთან, თუ პროცედურები კანონთან შეუსაბამოდ განხორციელდა, შესაძლოა საკითხი სისხლის სამართლის პასუხისმგებლობაში გადაიზარდოს.

1. შპს-ის გაუქმება: კომპანიის იურიდიული სტატუსის შეწყვეტა

გაუქმება გულისხმობს შპს-ის იურიდიული პირის რეგისტრაციის შეწყვეტას საჯარო რეესტრში. ეს პროცესი შეიძლება იყოს ნებაყოფლობითი, როდესაც პარტნიორები იღებენ გადაწყვეტილებას კომპანიის დახურვის შესახებ, ან სასამართლოს განჩინებით, თუ არსებობს კანონით გათვალისწინებული მიზეზები, მაგალითად, კომპანიის გაკოტრება ან სხვა საფუძვლები.

ნებაყოფლობითი გაუქმება: ნებაყოფლობითი გაუქმება ხდება კომპანიის პარტნიორების მიერ მიღებული გადაწყვეტილებით, რასაც მოჰყვება შესაბამისი განაცხადის წარდგენა საჯარო რეესტრში. მეწარმეთა შესახებ საქართველოს კანონის მიხედვით, ეს პროცესი იწყება კომპანიის წევრების შეთანხმებით.

სასამართლოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილება: თუ შპს ვერ ახერხებს ვალდებულებების შესრულებას ან ჩაიდენს სამართლებრივ დარღვევებს, სასამართლო შეუძლია მიიღოს გადაწყვეტილება მისი იურიდიული სტატუსის შეწყვეტის შესახებ.

2. ლიკვიდაცია: კომპანიის ფინანსური და სამართლებრივი ვალდებულებების დასრულება

გაუქმების პროცესის პარალელურად აუცილებელია ლიკვიდაციის პროცედურის ჩატარება. ლიკვიდაცია გულისხმობს კომპანიის აქტივების გაყიდვას, ვალდებულებების შესრულებას და დარჩენილი აქტივების განაწილებას პარტნიორებს შორის. ეს პროცესი შეიძლება განხორციელდეს ნებაყოფლობით ან სასამართლოს გადაწყვეტილებით, რომელიც ლიკვიდატორის მეშვეობით იფუნქციონირებს.

ლიკვიდატორის დანიშვნა: ლიკვიდაციის პროცესს ხელმძღვანელობს ლიკვიდატორი, რომელიც დანიშნულია კომპანიის პარტნიორების ან სასამართლოს მიერ. ლიკვიდატორი უზრუნველყოფს კომპანიის ყველა ვალდებულების დაფარვას, მათ შორის კრედიტორებთან ანგარიშსწორებას. მეწარმეთა შესახებ საქართველოს კანონის მიხედვით, ლიკვიდატორი პასუხისმგებელია კომპანიის ფინანსურ მართვაზე.

ვალდებულებების შესრულება: ლიკვიდაციის პროცესში ლიკვიდატორი უნდა უზრუნველყოს ყველა ფინანსური ვალდებულების შესრულება, რაც მოიცავს საგადასახადო და კრედიტორთა ვალდებულებების დაფარვას, კომპანიის დარჩენილი აქტივების სამართლიან განაწილებას და საბოლოო ანგარიშგების წარდგენას საჯარო რეესტრში.

3. სისხლის სამართლის პასუხისმგებლობა ლიკვიდაციის დროს

ლიკვიდაციის ან გაუქმების პროცესში კანონდარღვევების შემთხვევები შეიძლება გამოიწვიოს სისხლის სამართლის პასუხისმგებლობა. ეს განსაკუთრებით ეხება აქტივების განზრახ დამალვას, თაღლითობას ან ყალბი დოკუმენტაციის გამოყენებას.

თაღლითობა (სისხლის სამართლის კოდექსი): თუ ლიკვიდატორი ან კომპანიის ხელმძღვანელი განზრახ აცხობს მცდარ ინფორმაციას კომპანიის ფინანსური მდგომარეობის შესახებ ან აფარებს ვალდებულებებს, ეს შეიძლება ჩაითვალოს თაღლითობად. მსგავსი ქმედებები სისხლის სამართლის კოდექსის მიხედვით არის დასჯადი და გულისხმობს სისხლის სამართლის პასუხისმგებლობას.

ყალბი დოკუმენტაციის შექმნა (სისხლის სამართლის კოდექსი): ლიკვიდაციის პროცესში მცდარი ფინანსური დოკუმენტების გამოყენება ან ანგარიშგებების გაყალბება სისხლის სამართლის კოდექსის მიხედვით დასჯადია. ასეთი ქმედებები კრედიტორების და სხვა მხარეების უფლებების დარღვევას იწვევს.

ქონების მითვისება ან გაფლანგვა (სისხლის სამართლის კოდექსი): კომპანიის აქტივების განზრახ დამალვა ან ვალდებულებების შესრულებისგან თავის არიდება ასევე სისხლის სამართლის დანაშაულად ითვლება და განსაზღვრულია საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის მიხედვით.

4. სასამართლო პრაქტიკა: საქართველოს უზენაესი სასამართლოსა და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს გადაწყვეტილებები

საქართველოს უზენაესი სასამართლო არაერთ საქმეში ხაზს უსვამს კრედიტორთა უფლებების დაცვას ლიკვიდაციის პროცესში. საქმე №AS-3023-2020-ში სასამართლომ დაადგინა, რომ თუ ლიკვიდატორი ვერ უზრუნველყოფს აქტივების განაწილებას და ვალდებულებების შესრულებას, მას შეიძლება დაეკისროს პირადი პასუხისმგებლობა კრედიტორების მიმართ.

ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრაქტიკით დგინდება, რომ ლიკვიდაციის დროს კრედიტორთა უფლებების დარღვევა არღვევს ევროპის კონვენციის პირველი პროტოკოლის 1-ლი მუხლის მოთხოვნებს, რომლებიც იცავს საკუთრების უფლებებს. საქმე „Shchokin v. Ukraine“ ერთ-ერთი პრეცედენტული გადაწყვეტილებაა, რომელიც ცხადყოფს, რომ კრედიტორების უფლებების უგულებელყოფა შეიძლება სამართლებრივად გააქტიურდეს და სისხლის სამართლის პასუხისმგებლობა გამოიწვიოს.

5. განსხვავება შპს-ის გაუქმებასა და ლიკვიდაციას შორის

გაუქმება: ეს პროცედურა გულისხმობს შპს-ის იურიდიული პირის სტატუსის შეწყვეტას საჯარო რეესტრში და მის ამოღებას იურიდიული პირების რეესტრიდან.

ლიკვიდაცია: ლიკვიდაცია დაკავშირებულია კომპანიის ვალდებულებებისა და აქტივების სრულად განაწილებასთან, რაც გულისხმობს ფინანსური და სამართლებრივი საკითხების მოწესრიგებას და კრედიტორთა უფლებების დაცვას.

შპს-ის ლიკვიდაცია და გაუქმება რთული სამართლებრივი პროცესებია, რომლებიც სწორად განხორციელების შემთხვევაში კრედიტორებს და პარტნიორებს საშუალებას აძლევს, თავიდან აირიდონ სამართლებრივი და ფინანსური პრობლემები. ამ პროცესების დროს აუცილებელია ლიკვიდატორის და კომპანიის ხელმძღვანელობის კეთილსინდისიერება, რადგან პროცედურის დარღვევამ შეიძლება სისხლის სამართლის დანაშაულის საფუძველი შექმნას.

ლიკვიდაციის და გაუქმების პროცესში კრედიტორთა უფლებების დაცვა, აქტივების სწორად განაწილება და ვალდებულებების სრულად შესრულება საქართველოს კანონმდებლობით და სასამართლო პრაქტიკით მკაცრად არის რეგულირებული, ხოლო ამ ვალდებულებების დარღვევის შემთხვევაში კანონდამრღვევებს სისხლის სამართლის პასუხისმგებლობა შეიძლება დაეკისროს.

მოხარული ვარ, გაცნობოთ, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლომ სრულად დააკმაყოფილა ადვოკატ ნათია ნაკაშიძის სარჩელი, რომელიც ნარდობის ხელშეკრულებას ეხებოდა. ადვოკატი ნათია ნაკაშიძე დავაში მას შენდეგ ჩაერთო, რაც მოპასუხემ, რუსეთის მოქალაქემ ავეჯის ხარისხი დაიწუნა და მოითხოვა მისი დემონტაჟი და ნივთების უკან წაღება.

სასამართლომ დაადგინა, რომ ყველა ვალდებულება სრულად შესრულდა ხელოსნების მიერ ხელშეკრულების შესაბამისად და მოპასუხის პრეტენზიები უსაფუძვლო იყო.

სასამართლომ ვალდებულება დააკისრა მოპასუხეს, სრულად გადაიხადოს შეკვეთის ღირებულება – 16580 ლარი, და დამატებით აუნაზღაუროს პროცესისა და ადვოკატის ხარჯები.

განსაკუთრებული მადლობა "ნაკაშიძე და პარტნიორების" ადვოკატებს განსაკუთრებისთ ადვოკატ ნათია ნაკაშიძეს, მათი დაუღალავი შრომისა და პროფესიონალიზმისთვის, ასევე უდიდესი მადლობა ღირსეულ მოსამართლე ლია ავალიშვილს, რომელმაც სამართლიანი და პროფესიონალური გადაწყვეტილება მიიღო.

ეს შემთხვევა კიდევ ერთხელ ადასტურებს, რომ სამართლიანობა ყოველთვის იპოვის თავის გზას.

ვირტუალური აქტივის მომსახურების პროვაიდერების საზედამხედველო ჩარჩოს დახვეწასა და გაძლიერების მიზნით, საქართველოს ეროვნულმა ბანკმა "ვირტუალური აქტივის მომსახურების პროვაიდერის და მისი ადმინისტრატორების მიმართ ფულადი ჯარიმის ოდენობის განსაზღვრის, დაკისრებისა და აღსრულების წესი" დაამტკიცა.

საკანონმდებლო ცვლილებებითა და რეგისტრაციისა და რეგულირების წესით განისაზღვრა სექტორის მონაწილეთა - პროვაიდერებისა და მათი ადმინისტრატორებისთვის მთელი რიგი ვალდებულებები, რომელთა დარღვევისა და შეუსრულებლობისთვის შესაბამისი ფულადი ჯარიმები დაწესდება.

წესი ადგენს პროვაიდერებისა და მათი ადმინისტრატორების მიერ კანონმდებლობის, მათ შორის, ფულის გათეთრებისა და ტერორიზმის დაფინანსების აღკვეთის ხელშეწყობასთან (AML/CFT) დაკავშირებით არსებული ნორმების, ასევე, ზედამხედველობის ფარგლებში განსაზღვრული მოთხოვნებისა და მითითებების შეუსრულებლობისათვის ფინანსური ჯარიმების ოდენობის განსაზღვრის, დაკისრებისა და აღსრულების წესებს.

დოკუმენტში დარღვევები დაყოფილია სამ კატეგორიად - განსაკუთრებით მძიმე, მძიმე და ნაკლებად მძიმე დარღვევებად. რაც შეეხება ფულადი ჯარიმის ოდენობას, მისი დადგენა დარღვევების სიმძიმის, განმეორებითი ან/და სისტემური ხასიათის გათვალისწინებით მოხდება.

აღსანიშნავია რომ, ფულადი ჯარიმის ოდენობების განსაზღვრისას მარეგულირებელმა მხედველობაში მიიღო სხვადასხვა ფინანსურ ინსტიტუტებთან მიმართებით დანერგილი საუკეთესო პრაქტიკა და სექტორთან დაკავშირებული რისკები.

ბრძანება იხილეთ აქ: ვირტუალური აქტივის მომსახურების პროვაიდერის და მისი ადმინისტრატორების მიმართ ფულადი ჯარიმის ოდენობის განსაზღვრის, დაკისრებისა და აღსრულების წესი"